Waarom een praatplaat?
De AIpraatplaat legt niet meteen alles uit. Ze roept vragen op en legt perspectieven naast elkaar, zodat docenten en leerlingen sámen leren kijken naar generatieve AI.
Dit is een beta-versie. In februari wordt de eindversie opgeleverd. Feedback geven? Klik hier.
Vincent Jansma
Vincent is hogeschooldocent AI & Onderwijs aan de Hanzehogeschool Groningen. Als NRO Teaching Fellow ontwikkelde hij de AIpraatplaat — de tekening, de webversie en de docentenhandleiding — om het gesprek over generatieve AI in elke klas mogelijk te maken.
Feedback uit de praktijk is welkom: het materiaal groeit mee met de lessen waarin het wordt gebruikt.
Hanze Pedagogische AcademieNRO Teaching Fellows
De AIpraatplaat is ontwikkeld binnen een Teaching Fellow-programma van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). Het project ontstond vanuit de behoefte op de Hanze Pedagogische Academie om AI-geletterdheid steviger te verankeren in de lerarenopleiding en docenten concrete handvatten te bieden. Die behoefte sluit aan bij de sectordoelen van Npuls: lerenden en onderwijsprofessionals in het vervolgonderwijs moeten generatieve AI veilig en waardevol kunnen gebruiken.
De plaat is bewust contextonafhankelijk opgezet. Casuïstiek en verdieping breng je als docent zelf aan, afgestemd op je eigen groep. Dat maakt het instrument breed inzetbaar: in het hbo — ook buiten de lerarenopleiding — maar evengoed in het mbo, het voortgezet onderwijs en de bovenbouw van het primair onderwijs.
De focus ligt op de AI-geletterdheid die nodig is om generatieve AI te begrijpen, te gebruiken en kritisch te duiden — niet op een volledig overzicht van alle vormen van kunstmatige intelligentie.
Vijf principes sturen het ontwerp
Docent als senior co-learner
De docent houdt de regie, maar hoeft niet alle antwoorden paraat te hebben. Samen kijken, vragen stellen en onderzoeken wat AI-geletterdheid in concrete situaties betekent.
Geen antropomorfe kenmerken
AI-systemen zijn het resultaat van menselijke keuzes over data, ontwerp, doel en inzet — en kennen geen begrip of empathie. De plaat toont daarom mensen en systemen, geen pratende robots.
Bewustwording zonder oordeel
De plaat schrijft niet voor wat goed of fout is. Samen leren kijken — wat zie je, wat roept het op? — levert een rijker gesprek op dan een sterk normatief kader.
Dynamisch, niet lineair
Je hoeft niet bij scène 1 te beginnen. Kies een scène die past bij je groep of les, en kijk waar het gesprek je brengt.
Didactisch vereenvoudigd
Veel scènes zijn bewust versimpeld. Soms lijkt een proces daardoor eenvoudiger dan het is; in de „Let op”-kaders worden nuances aangebracht.
De AIpraatplaat — de tekening, de webversie, de docentenhandleiding en de scèneteksten — wordt gedeeld onder een Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 (CC BY-SA 4.0)-licentie.
Je mag het materiaal vrij gebruiken, aanpassen en delen — ook voor je eigen lessen — mits je Vincent Jansma (Hanzehogeschool Groningen) als bron vermeldt en je afgeleide werk onder dezelfde licentie deelt.